De voortreffelijke wijnen bij vis
uit de Loire

De Loire is ongetwijfeld de meest indrukwekkende rivier in Frankrijk : uit het Massief Central in de Ardèche valt zij naar beneden en maakt zich gaandeweg belangrijker, tot zij in al haar brede statigheid de Atlantische Oceaan in de armen valt. Over zeker duizend kilometer slingert de rivier zich loom en behoedzaam door het hart en de historie van Frankrijk. Terwijl veel kastelen nog de herinnering oproepen aan onstuimige heldengevechten, getuigen andere fraaie buitenhuisjes van een sprankelende zestiende eeuw, waarin prominenten van het Franse hof zich hier terugtrokken uit hun Parijse beslommeringen. Het was ook hier in de Loire-vallei, dat een van de merkwaardigste perioden van architectuur, de vroege Renaissance, tot bloei kwam. Het vriendelijke landschap met zijn vele uitbundige chateaux heeft het land van de Loire gemaakt tot de ‘tuin van Frankrijk’.

Pouilly-Fumé en Sancerre
In haar lange loop stroomt de Loire langs steeds afwisselende landschappen die aan de wijn een grote variëteit geven. Komend van haar oorsprong in de Ardèche, zijn de eerste wijnen van betekenis die men tegenkomt, de legendarische witte wijnen Sancerre uit het gelijknamige dorpje op de linkeroever en de Pouilly-Fumé uit Pouilly-sur-Loire op de rechteroever. Pouilly kent feitelijk twee wijnen, de Pouilly-Fumé van de Sauvignondruif en, in alle eenvoud, de Pouilly-sur-Loire uit de soort Chasselas.

De eerste heeft een zweem van groen in haar overigens gele kleur. Het krachtige parfum is een tikje kruidig. In de fruitige, droge smaak meent men iets van rook te proeven, vandaar de naam Fumé. Pouilly-sur-Loire zou een perfecte dorstlesser kunnen zijn, van eenvoudiger afkomst dan de Fumé. De wijn is licht en fruitig met soms een vleug hazelnoot in geur en smaak. Het dorp Sancerre torent hoog boven de omliggende gehuchten uit. Zo ook de wijn die welluidend als Sancerre de witte-wijnwereld in zijn greep houdt en inmiddels een successtory werd. Zo óók de prijs, die op menige wijnkaart veel andere witte wijnen achter zich liet. Sancerre is een strakdroge wijn van de Sauvignondruif, die van een sterk kalkrijke bodem een verfrissende smaak meekreeg. Het parfum bevat veel fruit. Zowel de wijn uit Pouilly als die uit Sancerre worden altijd jong gedronken.

Amboise

Quincy en Reuilly
De twee districtjes Quincy en Reuilly lijken ‘kleinhandeltjes’ in droge, fruitige, witte wijnen, ook weer van de Sauvignondruif. De aloude kalkterrassen van Quincy zijn rijkelijk bedekt met een laag grint en kiezelhoudend zand uit het riviertje Cher. Deze bodemvariatie, aangevuld met vrij veel leem, betekent praktisch altijd een waarborg voor voortreffelijke wijn. De wijnen van Quincy zijn zuivere droge wijnen, die het best jong gedronken kunnen worden. Gelegen op de oever van de Amon, een zijarm van de Cher, ligt Reuilly. Licht, fris en zeer blank zijn er de wijnen, ook weer van de Sauvignondruif. Men drinkt ze jong. Zowel de Quincy als de Reuilly zijn geen lang leven beschoren.

Touraine
De wijnstreek Touraine – het departement Indre-et-Loire – is gelegen rond de Loire-stad Tours, in het hart van het kastelenland. Dit zijn niet de wijnkastelen zoals we die in de Bordeaux vinden, maar de renaissancekastelen die welgestelde vorsten hier lieten bouwen voor hun vrouwen en maitresses. De wijngeschiedenis gaat hier terug tot de zesde eeuw en vanaf die tijd keert de lof over de wijn van Tours bij regelmaat terug in gedichten en vertelsels. In Touraine groeit de wijn in een zeer prettig klimaat. Ook de bodem is er uiterst gunstig: graniet in zand bedekt de kalkrotsen, die soms grillig uit het Loiretalud omhoog steken. Het rivierlandschap van de Loire harmonieert voortreffelijk met de frisse lente-achtige wijnen die het voortbrengt. De streekwijn heet eenvoudig Touraine. De appellation Touraine contrôlée bestaat half uit witte wijn, zowel droge en zoete, als voortreffelijke mousserende wijn. Het witte-druivenplan van Touraine bestaat uit Chenin blanc of Pineau de la Loire en Sauvignon.

Vouvray
Noordoostelijk van Tours ligt Vouvray, ongetwijfeld de bekendste wijnnaam van de streek. De appellation Vouvray bevat de wijngaarden van meer dan acht communes, waarin overwegend zeer droge wijnen tot rijping komen. Er is een tijd geweest dat de Vouvray in ons land allesbehalve droog was. Ter plekke vertelt men nog over de periode waarin de oprechte Vouvray naar Vlaanderen en de Lage Landen reisde. Eenmaal de grens over, werd de wijn aangezoet met andermans most en ter conservering rijkelijk van sulfiet voorzien. Er waren hier bij ons lieden die spraken over de zoete wijn, die zo kenmerkend was voor Vouvray. Een krasse uitspraak, die in het gebied zelf heftig werd weerlegd. En terecht, de meest pure Vouvray is een droge, zeer fruitig frisse wijn. Vouvray bestaat zowel in zeer droge als halfzoete variant. Tevens maak ik graag melding van een reeks fraaie mousserende wijnen à la méthode champenoise ; dus net als Champagne. Vouvraywijn – afkomstig van de Chenin blanc – kan uitstekend rijpen en een hoge leeftijd bereiken. Dit in tegenstelling tot veel ander wit uit de Loire. De stille wijn is hier zacht, soepel en fruitig. Je proeft er iets in terug van een frisse, licht zure appel. Bovendien is het een wijn die zich niet bij de neus laat nemen, het bouquet mag er best wezen.

Chinon en Bourgueil
Ook de gloedvolle rode wijnen uit de districten van Chinon aan de linkeroever van de Loire en Bourgueil ertegenover hebben een voortreffelijke neus. Men verbouwt er de uit Bordeaux geleende Cabernet Franc, die hier soms aan de fruitige beaujolais doet denken. Een lichte roodkleurige wijn die niet uit de weg gaat voor een visschotel. We trekken verder westwaarts… Anjou verwacht ons.

Anjou en Saumur
Het land rond de stad Angers is het grootste wijndistrict van de Loire. Dit is Anjou. De wijnmakers produceren er jaarlijks ‘n slordige acht miljoen liter wijn, die vooral ook aftrek vindt bij de wijnwellustelingen in óns land. Het zijn doorgaans lichte, frisse wijnen met een vlinderlichte roze tint, van de Cabernetdruif. Maar het is hier niet alles rosé wat de klok slaat. Men oogst ook eminente witte wijnen, van kurkdroog tot weelderig zoet. Heel beroemd zijn de zoete witte wijnen van Anjou, die zelfs de allerfraaiste vins liquoreux uit de Sauternes naar de kroon steken. Daarnaast maken in deze streek ook talloze droge wijntjes hun debuut. De beste Anjou wordt geboren in Coteaux de Layon, Quarts de Chaume, Bonnezeaux, Coteaux de 1’Aubance en Savennières. Wijnen met een zachtaardig karakter.

Van de Muscadet
De lange, lome Loire vindt haar duizend kilometer lange weg door het Franse land, tot zij haar last bij St.-Nazaire in de Atlantische Oceaan loost. Maar even ervoor, in de laatste Loire-wijngaarden, treft men nog een wijn, waarvan de populariteit groot en wereldomvattend is : de Muscadet. Twee decennia geleden had niemand buiten de streek er nog van gehoord, nu wedijvert deze lichte, beendroge en zeer frisse wijn met de beaujolais in veel wijnlustige landen om een eerste plaats. En de Muscadet kan die strijd best aan ! Muscadet is een witte wijn die op voortreffelijke wijze verkoeling brengt op warme dagen en zich bovendien als een joviale makker van alle soorten vis opstelt. De straffe zeewind heeft de druiven een zilte smaak meegegeven, die de wijn veel frissigheid geeft dat zeker in de afdronk is terug te vinden. Muscadet is niet genoemd naar een streek, maar naar de druivensoort Muscadet. Een veel gevraagde soort is de Muscadet de Sèvre et Maine, genoemd naar de twee mini-riviertjes, zuidoostelijk van Nantes. Nog fijner is de Muscadet ‘sur lie’, die rechtstreeks uit het vat is getapt en zonder verdere schoning op fles is gebracht. Het is dan ook mogelijk dat wat droesem meekomt in de fles, waardoor een lichte nagisting niet is uitgesloten. Maar ja, zó behoudt de wijn wel zijn kenmerkende fruitigheid en dat is de spirit van Muscadet.

Menetou-Salon
Sancerre verlatend in westelijke richting wordt na dertig kilometer glooiend landschap een groepje kleine gehuchten zichtbaar, dat al twintig jaar intensief met kwaliteitsverbetering doende is. In de appellation Menetou-Salon zijn alle zeven communes opgenomen. De Menetou-Salon en de Morigues zijn de belangrijkste. We praten feitelijk over een begrensd gebiedje met een totale productie van vierduizend hectoliter wijn. Dat de streek meer waardering verdient bewijst de wijn, die sterke verwantschap heeft met de Sancerre. Ook de witte Menetou-Salon is een strakdroge wijn van de Sauvignondruif.