Duitsland, veel witte wijnen

Duitsland, veel witte wijnen. Spätburgunders, Rieslings en andere prachtige wijnen

Steeds heeft de wijnstok in Duitsland het spoor van de Romeinse legioenen gevolgd in noordelijke richting. Het waren aanvankelijk de zonnige hellingen van de Rijn en Moezel waar de wijnstok goed kon gedijen. Noordelijker dan de Ahrvallei kon de stok niet meer aarden. Alleen de warme en beschutte dalen langs de rivieren gaven de wijnstokken nog kans van groeien. Door deze omstandigheden moesten de wijnboeren de vinificatiemethode aanpassen. Want alleen door uiterste perfectie kan men hier tot zulke fraaie wijnen komen.

Wit overheerst
Duitsland, veel witte wijnen en wel vijfentachtig procent van de Duitse wijn is wit, dank zij het samenspel van klimaat, bodem en druivensoorten. En toch vindt men er ook verrassend goede rode wijnen, in het noordelijke Ahrdal bijvoorbeeld, waar de Portugieser en de Spätburgunder hier hun hand niet voor omdraaien. Een vlugge blik op onze globe leert dat de Ahr een rode-wijneiland is in ‘n gigantische witte druivenzee. Want in de verste verten van Duitsland, Frankrijk en Luxemburg zijn geen ‘rode’ wijngaarden te vinden. Even voor de gevreesde bocht in de Rijn, bij Bingen, ligt Assmannshausen. Daar worden rode wijnen gemaakt, waarover zelfs Goethe niet uitgesproken raakte. Ook in het zuiden, op de hellingen van het Zwarte Woud, langs de Neckar en op die oude vertrouwde vulkaan Kaiserstuhl, is het rood dat op kop gaat.

Duitsland, veel witte wijnen

Duitse wijnwetgeving
In 1971 is er in Duitsland de wijnwetgeving ingevoerd. Dat resulteerde in een bekrachtiging van voorschriften die nu zo’n heldere wijntaal spreken, als nog nergens het geval is. Alle voorkomende wijnen worden ingedeeld in drie categorieën die de wijndrinker meer zekerheid moeten bieden omtrent de kwaliteit en herkomst. Er zijn drie kwaliteitsgroepen te onderscheiden:

Tafelwijn. Dat is een vriendelijke slobberwijn voor alledag, licht en heerlijk fris van smaak. Afkomstig uit de tafelwijngebieden Rijn, Moezel, Main, Neckar en Oberrhein.
Kwaliteitswijn. Voor wie een elegante wijn zoekt zijn er de kwaliteitswijnen uit de elf geselecteerde wijnbouwgebieden. Op het etiket staat Qualitatswein of kortweg QbA (Qualitatswein bestimmter Anbaugebiet). Verrassende leuke wijn voor een nog altijd zeer vriendelijke prijs.
Kwaliteitswijn met predikaat. >Deze wijn staat aan de top en is vergelijkbaar met de Franse appellation. Hij is zuiver- natuurlijk bereid, er komt nooit een korrel suiker aan te pas. Elke fles is voorzien van het AP-nummer (Amtliches Prüfungsnummer). De oogsttijden zijn verschillend en afhankelijk van het bereikte suikergehalte in de druif. Ze worden uitgedrukt in predikaten. Er zijn vijf predikaten in opgaande lijn.

 

Duitsland, veel witte wijnen en vijf opeenvolgende predikaatwijnen

Kabinett. Dit is de eerste oogst. Deze wijn biedt een voortreffelijk samenspel tussen fijne zoetigheid en fruitig zuur. De wijn heeft een mostgewicht van 75 (in de Moezel 72).
Spätlese. De druiven die later geoogst worden van volrijpe druiven. De oogst heeft begin november plaats. De wijn heeft een mostgewicht van 80.
Auslese is een wijn van gesorteerde druiventrossen, waaruit alle onrijpe en bedorven druiven verwijderd zijn. Feestelijke fijne avondwijn, met een lichte en frisse zoetheid. De wijn heeft een mostgewicht van 90.
Beerenauslese. Volrijpe druiven worden stuk voor stuk geplukt en geperst tot een fonkelende, goudkleurige wijn. Onder invloed van nobele rotting, veroorzaakt door edele schimmel, heeft deze wijn een uiterst delicate smaak gekregen. Een typische dessertwijn. De wijn heeft een mostgewicht van 120.
Trockenbeerenauslese is de edelste van alle Germaanse wijnen. De schimmel heeft de druiven doen schrompelen tot suikerrijke rozijnen, die geperst worden tot pulp dik-vloeiende most. Een fruitig zuur geeft het zoet een aangename frisheid. Onvergelijkbaar goede wijn, maar de prijs is er dan ook wel naar. De wijn heeft een mostgewicht van 150.

Welgemeende garantie
Is de nieuwere wijn geboren, dan stapt de boer met drie proefflessen onder zijn arm op weg, om deze te laten analyseren door erkende Staatswijndeskundigen. Na een laboratoriumonderzoek wordt de wijn proeftechnisch beoordeeld, waarbij wijnexperts nauwlettend toezien op de kleur, de geur en de smaak van de wijn. Zij waarderen de drank volgens een ‘twintigpuntenbeoordeling’. Haalt de wijn het toegestane minimum aantal punten, dan komt het door de test en bezit zodanige kwaliteit dat het AP-nummer officieel uitgereikt kan worden. Elke kwaliteits- en predikaatswijn heeft dat nummer, dat verplicht op het label moet prijken. Zo kan men te allen tijde natrekken waar de wijn vandaan komt en aan welke eisen hij voldoet. Tref je ooit een wijn die afwijkend van smaak is, of misschien wel erg goedkoop was, stap dan gerust naar de Keuringsdienst van Waren. Er bestaan zestien Keuringsdiensten in ons land, die vrijwel allen beschikken over een wijnkeurmeester. Zij hebben weer contacten met de officiële controle-instanties in Duitsland. Zo kom je snel te weten of de door jouw gekochte en/of gedronken wijn wel oké was.

IJswijn
De naam Eiswein is geen predikaat maar een toevoeging. Deze wijn wordt gemaakt van druiven die door een stevige nachtvorst – min acht graden – zijn bevroren. Lang voordat de zon opkomt en de dooi inzet, worden ze geplukt en geperst. Bij het kneuzen van de net geplukte druiven in de pers, wordt het bevroren vocht van de druif vastgehouden, terwijl de extractstoffen afdruipen in de gistkuip. Van dit extract wordt de Eiswein gemaakt. Zo’n flesje kan natuurlijk niet goedkoop zijn, dat spreekt voor zich. Trouwens, niet ieder jaar kan deze wijn worden gemaakt. Het vermelding ‘Eiswein’ zal op het label steeds samengaan met vermelding van het predikaat Spätlese of Auslese. Blijft het najaarsweer zacht, dan kan het wel eens voorkomen dat pas eind december de wijnen geplukt kunnen worden. Men trekt de wijngaard in om de allerlaatste druiven te verzamelen. Dit kan natuurlijk ook in Kerstnacht gebeuren. Vroeger werd de wijn die uit ‘Kerstnachtdruiven’ werd geboren, de naam Christ-Wein of Weihnachtswein : een “gezegende” hemelse wijn. Jammer genoeg heeft de wijnwet in 1971 afgerekend met dit stukje wijnnostalgie. Ook al wordt hij geoogst tijdens Kerstnacht, Christ-Wein mag hij niet meer worden genoemd….